คำกล่าวรายงาน
พิธีไหว้ครู
กศน.อำเภอระโนด ประจำปี 2561
วันพฤหัสบดีที่
14 มิถุนายน 2561
ณ หอประชุม ศูนย์ศิลปวัฒนธรรมและสวนบูรพาจารย์
อำเภอระโนด
จังหวัดสงขลา
------------------
เรียน ............................................
ตำแหน่ง.....................................................................
ประธานในพิธี และบุคลากรครู กศน.อำเภอระโนด ทุกท่าน
กระผม ................................................
ตำแหน่ง.........................................ในนามของคณะกรรมการจัดโครงการและพิธีไหว้ครู
ประจำปี ๒๕61 ขอขอบพระคุณท่านเป็นอย่างสูง ที่ให้เกียรติมาเป็นประธานในพิธีไหว้ครูของ
กศน.อำเภอระโนด ในวันนี้ และขอนำเรียนความเป็นมาของการจัดงานเพื่อทราบ ดังนี้
ด้วยศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอระโนด
ได้เล็งเห็นความสำคัญของพิธีไหว้ครู เพื่อเป็นการบูชาครู ซึ่งเป็นพิธีที่ศิษย์จะได้แสดงความเคารพต่อครู
ยอมรับตนเป็นศิษย์ตั้งแต่เบื้องต้น ทำให้ครูเกิดความรักความเมตตาต่อศิษย์ และต้องการมอบวิชาความรู้ให้แก่ศิษย์อย่างเต็มที่
พิธีไหว้ครูจึงเป็นเหมือนการประกาศความผูกพันระหว่างครูกับศิษย์ ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอระโนด
จึงได้กำหนดจัดพิธีไหว้ครูเป็นกิจกรรมโครงการพัฒนาผู้เรียน
เพื่อปรับพื้นฐานนักศึกษา ในภาคเรียนแรกของปีการศึกษาและจะกำหนดจัดเป็นประจำทุกปีต่อไป
บัดนี้ได้เวลาอันสมควรแล้ว
กระผมขอกราบเรียนเชิญท่านประธาน ประกอบพิธีเปิดโครงการและคำกล่าวให้โอวาท
ตามลำดับ ขอกราบเรียนเชิญ
คำกล่าวให้โอวาท
ประธานในพิธีเปิด
ในนามของครูทุกคน
ผมรู้สึกภูมิใจและซาบซึ้งใจที่นักศึกษาได้มาร่วมพิธีไหว้ครูอย่างพร้อมเพรียงในวันนี้
พิธีไหว้ครูหรือบูชาครูเป็นพิธีที่สำคัญตามประเพณีไทยที่มีมาตั้งแต่โบราณ และมีอยู่ในแทบทุกสาขาอาชีพของคนไทย โดยจัดขึ้นเพื่อให้ศิษย์ได้แสดงความกตัญญูกตเวที แสดงความเคารพ ยอมรับนับถือ ต่อครูอาจารย์ว่า ท่านเป็นผู้เพียบพร้อมด้วยคุณธรรมและความรู้ ศิษย์ในฐานะผู้สืบทอดมรดกทางวิชาการ จึงพร้อมใจกันปวารณาตัวรับการถ่ายทอดวิชาความรู้ด้วยความวิริยะอุสาหะ เพื่อให้บรรลุปลายทางแห่งการ ศึกษาตามที่ตั้งใจเอาไว้ และการที่ศิษย์แสดงความเคารพ ยอมรับนับถือครูตั้งแต่เบื้องต้น ก็มีส่วนทำให้ครูเกิดความรัก ความเมตตาต่อศิษย์ อยากมอบวิชาความรู้ให้อย่างเต็มที่ พิธีไหว้ครูจึงเป็นเหมือนการประกาศความผูกพันระหว่างครูกับศิษย์ที่จะมั่นคงยืนยาวตลอดไป
พิธีไหว้ครูหรือบูชาครูเป็นพิธีที่สำคัญตามประเพณีไทยที่มีมาตั้งแต่โบราณ และมีอยู่ในแทบทุกสาขาอาชีพของคนไทย โดยจัดขึ้นเพื่อให้ศิษย์ได้แสดงความกตัญญูกตเวที แสดงความเคารพ ยอมรับนับถือ ต่อครูอาจารย์ว่า ท่านเป็นผู้เพียบพร้อมด้วยคุณธรรมและความรู้ ศิษย์ในฐานะผู้สืบทอดมรดกทางวิชาการ จึงพร้อมใจกันปวารณาตัวรับการถ่ายทอดวิชาความรู้ด้วยความวิริยะอุสาหะ เพื่อให้บรรลุปลายทางแห่งการ ศึกษาตามที่ตั้งใจเอาไว้ และการที่ศิษย์แสดงความเคารพ ยอมรับนับถือครูตั้งแต่เบื้องต้น ก็มีส่วนทำให้ครูเกิดความรัก ความเมตตาต่อศิษย์ อยากมอบวิชาความรู้ให้อย่างเต็มที่ พิธีไหว้ครูจึงเป็นเหมือนการประกาศความผูกพันระหว่างครูกับศิษย์ที่จะมั่นคงยืนยาวตลอดไป
ตามประเพณีพิธีไหว้ครูที่มีมาแต่โบราณนี้ ผู้เป็นศิษย์มักจะมีการเตรียมดอกไม้และสิ่งของต่าง ๆ 4 อย่าง มาเป็นเครื่องบูชาครู ซึ่งสิ่งเหล่านี้มีนัยยะสำคัญ อันเป็นมงคลและเป็นข้อเตือนใจให้กับผู้เป็นศิษย์ ได้แก่
- หญ้าแพรก หมายถึง ขอให้ศึกษาเรียนรู้ได้เร็วเหมือนหญ้าแพรกที่โตได้เร็วและทนต่อสภาพดินฟ้า อากาศ ทนต่อการเหยียบย่ำ ซึ่งเปรียบเสมือน คำว่ากล่าวตักเตือนของครูบาอาจารย์
- ดอกเข็ม หมายถึง ขอให้มีสติปัญญาเฉียบแหลม เหมือนชื่อของดอกเข็ม
- ดอกมะเขือ หมายถึง ขอให้มีความอ่อนน้อมถ่อมตน เหมือนดอกมะเขือที่คว่ำดอกลงเสมอเมื่อจะออกผล
- ข้าวตอก หมายถึง ขอให้ตั้งใจรับการอบรมจากครูอาจารย์ เพราะในการศึกษา ครูต้องอบรมศิษย์ควบคู่ไปกับการให้ความรู้ด้วย “อบเพื่อให้สุก รมเพื่อให้หอม” เช่นเดียวกับการทำข้าวตอกสีขาวที่ถูกคั่วออกจากข้าวเปลือก
และด้วยความสำคัญของพิธีดังกล่าว ทำให้ในช่วงเริ่มเปิดภาคการศึกษาที่ 1 ของทุกปี กศน.อำเภอระโนด ของเราจะกำหนดให้มีพิธีไหว้ครูขึ้นเป็นประจำปี
นักศึกษาหลายคนในที่นี้ คงจะพอทราบว่าคำว่า “ครู” นั้นมาจากคำว่า ครุ (คะ-รุ) ที่แปลว่า “หนัก” ทั้งนี้เพราะผู้เป็น “ครู” จะต้องทุ่มเททั้งแรงกายและแรงใจอย่างหนักยิ่ง กว่าที่จะอบรมสั่งสอนให้คน ๆ หนึ่งเติบโตเป็นผู้มีวิชาความรู้ และเป็นคนดีของสังคม และด้วยเหตุนี้ครูจึงเป็นบุคคลที่สังคมไทยให้การยกย่องเสมือนพ่อแม่คนที่สองของศิษย์
อย่างไรก็ตาม นักศึกษาอาจจะเคยได้ยินคำเปรียบเทียบว่า อาชีพของครูนั้นเหมือนกับเรือจ้าง ที่มีหน้าที่ส่งศิษย์ให้ไปถึงฝั่งฝันหรือฝั่งแห่งความสำเร็จ คำกล่าวนี้อาจจะถูกต้องเพียงแค่ครึ่งเดียว ทั้งนี้เพราะ การศึกษาที่มีครูเป็นผู้ป้อนความรู้ข้อมูลต่าง ๆ ให้ผู้เรียนรับเพียงฝ่ายเดียวนั้น ไม่สามารถจะทำให้การศึกษาสัมฤทธิ์ผลอย่างเต็มที่ การเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพผู้เรียนควรต้องให้ความร่วมมือกับครูผู้สอนมีความใฝ่ใจในการศึกษา เชื่อฟัง และขยันหมั่นเพียรในการแสวงหาความรู้เพิ่มเติม จึงอาจกล่าวได้ว่าเมื่อครูมีความพร้อมจะทำหน้าที่เป็นผู้แจวเรือที่ดีแล้ว นักศึกษาก็ควรทำหน้าที่เป็นผู้โดยสารเรือที่ดีด้วย เช่น ไม่เอาเท้าราน้ำ และควรช่วยครูพายเรือเพื่อไปสู่จุดหมายได้อย่างรวดเร็วและปลอดภัยยิ่งขึ้น
ท้ายนี้ในนามของครูที่มาชุมนุม ณ ที่นี้ ขอมอบความปรารถนาดีมายังศิษย์ ที่รักทุกคน ขอให้ทุกคนประสบแต่ความสุข ความเจริญ ทั้งทางกาย ใจ และสติปัญญา มีวิริยะอุตสาหะในการศึกษาวิชาความรู้ และมีสุขภาพพลานามัยที่แข็งแรงสมบูรณ์ตลอดไป
